Để đảm bảo sản xuất vụ lúa đông xuân 2010 - 2011 ở Nam bộ là vụ lúa quan trọng nhất trong năm thắng lợi, Cục bảo vệ thực vật - Bộ Nông nghiệp và PTNT đã có công văn số 1947/BVTV-BPTT ngày 2/11/2010 gửi Chi cục bảo vệ thực vật các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương vùng Đông Nam bộ và đồng bằng sông Cửu Long đề nghị triển khai một số công việc sau:

Lịch mùa vụ xuống giống

Để né hạn, mặn cuối vụ, cần tăng diện tích gieo sạ trong tháng 11 đạt khoảng 60% diện tích, diện tích còn lại gieo sạ trong tháng 12 và toàn vùng chấm dứt gieo sạ trước 30/12. Thời vụ cụ thể cho từng vùng căn cứ vào điều kiện thuỷ văn vfa né rầy (căn cứ vào số liệu bẫy đèn). Đảm bảo gieo sạ tập trung cho từng vùng, tập trung xuống giống đồng loạt, né rầy và né hạn. Kiên quyết xử lý các hộ nông dân xuống giống sớm trước lịch mùa vụ khuyến cáo của địa phương. Nơi trồng lúa thu đông 2010, thu hoạch xong cần có thời gian cách ly ít nhất 20 ngày mới gieo sạ tiếp vụ lúa đông xuân.

Quản lý nguồn rầy nâu tại chỗ trên các trà lúa thu đông (đòng - trỗ - chín) và lúa mùa (đẻ nhánh) không để gia tăng mật số cao; tăng cường điều tra giám sát diễn biến của rầy nâu ngoài đồng ruộng.

Duy trì hệ thống bẫy đèn ở cấp huyện, xã để dự báo chính xác các đợt rầy di trú trong tháng 11 và 12/2010 để tham mưu cho chính quyền địa phương về lịch gieo sạ. Theo dự báo của Trung tâm bảo vệ thực vật phía nam về các đợt rầy nâu di trú trong vụ dông xuân 2010 - 2011 như sau:

Đợt tháng 11/2010: di trú từ 23/11 - 2/12/2010 (ÂL:18/10 - 27/10)
Đợt tháng 12/2010: di trú từ 22/12 - 01/01/2011 (ÂL: 17/11 - 27/11).

Làm đất kỹ để hạn chế ngộ độc hữu cơ do tàn dư thực vật

Để phòng ngừa ngộ độc hữu cơ xảy ra, nên làm đất kỹ, cày bừa trục trạc chôn vùi tàn dư thực vật trong đất và đảm bảo thời gian cách ly giữa 2 vụ ít nhất 3 tuần. Nên bón hết liều lượng phân lân ở đợt bón đầu tiên 7 - 10 ngày sau sạ, hoặc bón hết vào đợt bón thúc lần 2 ( 18 - 22 ngày sau sạ).
Nếu phát hiện ruộng bị ngộ độc hữu cơ xảy ra nên thay nước 2 - 3 lần, tăng cường bón phân lân từ 200 - 300 kg/ha, phun phân bón lá giàu lân, tuyệt đối ngưng bón phân đạm và phun phân bón lá trong thời gian lúa bị ngộ độc.

Diệt chuột và ốc bươu vàng

Do mực nước lũ năm nay thấp, chuột và ốc bươu vàng lưu tồn tại chỗ và sẽ sinh sản và phán tán nếu không chủ động phòng trừ kịp thời.

Đối với chuột: phối hợp cùng với chính quyền, địa phương tổ chức các đợt ra quân đánh bắt chuột ngay từ đầu vụ lúa trước khi xuống giống.

Đối với ốc bươu vàng: tuyên truyền hướng dẫn nông dân áp dụng biện pháp tổng hợp như: bắt tay, cắm cây để dụ ốc đẻ thu trứng, chắn lưới đầu nguồn nước bằng lưới 2 lớp để ngăn cản ốc theo nguồn nước bò lên ruộng, thả vịt, ăn ốc non,… ngay từ lúc làm đất, chưa xuống giống.

Áp dụng biện pháp “Ba giảm, ba tăng” ngay từ đầu vụ để tạo cho cây lúa khoẻ, sinh trưởng và phát triển tốt, hạn chế được sâu bệnh như rầy nâu, sâu cuốn lá, bệnh đạo ôn.

Nên làm đất kỹ, bằng phẳng, trục trạc nhận rơm rạ, xác bã hữu cơ sâu trong đất. nên gieo sạ thưa với lượng giống từ 100 - 120 kg nếu sạ bằng tay, nếu sạ hàng, chỉ nên gieo sạ với lượng giống 70 - 80 kg; sử dụng giống xác nhận mua từ các Viện, Trường, các cơ sở sản xuất giống có uy tín.

 Bón phân theo liều lượng khuyến cao của ngành nông nghiệp địa phương. Sử dụng bảng so màu để tránh bón dư thừa phân đạm cho cây lúa. Nên bón cân đối giữa N-P-K.

Phòng trừ rầy nâu, bệnh vàng lùn, lùn xoẵn lá theo sổ tay hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và PTNT đã ban hành; hạn chế tối đa việc phun các loại thuốc gốc lân hữu cơ phổ rộng hoặc thuốc có gốc Cúc tổng hợp trừ sâu ăn lá trong giai đoạn lúa đẻ nhánh để bảo tồn thiên địch; mở rộng ứng dụng công nghệ sinh thái tại các mô hình “ba giảm, ba tăng” để thu hút thiên địch vào ruộng lúa khống chế sâu hại.

Phòng trừ bệnh đạo ôn: theo dự báo của ngành khí tượng thuỷ văn nam bộ sẽ có nhiều sương mù, thời tiết lạnh từ tháng 12/2010, 1 và 2/2011, do vậy bệnh đạo ôn sẽ phát sinh gây hại nặng trên trà lúa đông xuân chính vụ giai đoạn trổ - chín. Hướng dẫn nông dân cách phòng bệnh bằng cách áp dụng triệt để biện pháp “ba giảm ba tăng” ngay từ đầu vụ, hạn chế bón dư thừa phân đạm, giữ nước trong ruộng và phun thuốc đặc trị khi bệnh chớm xuất hiện.

Áp dụng biện pháp tưới tiết kiệm nước theo quy trình “ngập, khô xen kẽ” của Viện lúa quốc tế IRRI.

• Thuý Hiên - TTKNQG